Zrozumiec francuska hierarchie win
Francuski system klasyfikacji win jest jednym z najbardziej zlozonych, ale tez najskuteczniejszych mechanizmow zapewnienia jakosci na swiecie. System AOC (Appellation d'Origine Controlee), dzialajacy od 1935 roku, okresla zasady produkcji, granice geograficzne i standardy jakosci francuskich win. System ten stal sie fundamentem ustawodawstwa winiarskiego w wielu krajach na swiecie.
Piramida AOC/AOP
Francuska piramida jakosci wina sklada sie z czterech poziomow, od najbardziej ogolnego do najbardziej szczegolowego:
- Vin de France — Najszersza kategoria; mozna uzywac winogron z dowolnego miejsca we Francji. Producent ma najwieksza swobode.
- IGP (Indication Geographique Protegee) — Wina z okreslonego regionu geograficznego. Dawniej znane jako Vin de Pays.
- AOC/AOP (Appellation d'Origine Protegee) — Kategoria regulowana najscislejszymi zasadami. Kazda apelacja okresla dozwolone odmiany winogron, minimalna zawartosc alkoholu, plony z hektara i metody produkcji.
- Grand Cru / Premier Cru — Najwyzszy poziom w ramach AOC; stosowany tylko w okreslonych regionach (Burgundia, Alzacja, Szampania).
Klasyfikacja Bordeaux 1855
Stworzona na zlecenie Napoleona III na Wystawe Powszechna w Paryzu, Klasyfikacja 1855 uszeregowala chateau lewego brzegu Bordeaux w pieciu poziomach:
- Premier Cru (Pierwsza Klasa) — Lafite Rothschild, Latour, Margaux, Haut-Brion i Mouton Rothschild (dodany w 1973)
- Od Deuxieme Cru do Cinquieme Cru znajduje sie jeszcze 56 chateau
Klasyfikacja ta opierala sie na cenach handlowych epoki i przez ponad 170 lat zostala zmieniona tylko raz. Mimo kontrowersji pozostaje kamieniem wegielnym swiata win Bordeaux.
Klasyfikacja Burgundii
System burgundzki opiera sie na hierarchii terroir:
- Grand Cru — Najwybitniejsze winnice (2% produkcji); nosza wlasne nazwy apelacji (np. Romanee-Conti, Chambertin)
- Premier Cru — Wybitne winnice; uzywana jest nazwa wioski + nazwa winnicy
- Village — Apelacje na poziomie wioski (np. Gevrey-Chambertin, Meursault)
- Bourgogne — Poziom regionalny
Czytanie wspolczesnych etykiet
Francuska etykieta wina rozni sie w zaleznosci od regionu. W Bordeaux na pierwszy plan wysuwa sie nazwa chateau i apelacja, w Alzacji podaje sie odmiane winogron, a w Burgundii nazwa winnicy bezposrednio odzwierciedla poziom jakosci. Zrozumienie tego systemu otwiera drzwi do swiata francuskich win.
