Kraina Mgły i Nebbiolo
Barolo i Barbaresco na wzgórzach Langhe w Piemoncie to dwa z najszacowniejszych i najdłużej dojrzewających czerwonych win na świecie. Oba z jednej odmiany — Nebbiolo — nazwanej od mgieł (nebbia) spowijających doliny jesienią. Nebbiolo zbierany jest zwykle najpóźniej, często w połowie października. Dwie główne formacje geologiczne: Tortonian (piaskowiec) i Helvetian (wapienne margle).
Nebbiolo: Paradoks
Cienka skórka, ale niezwykłe taniny — w młodości niemal nieprzeniknione, z wiekiem jedwabiste. Aromatyka: młodo wiśnia, płatek róży, fiołek, smoła ("smoła i róże"); dojrzale skóra, tytoń, trufel, kamfora, lukrecja. Poza Piemontem i Valtellina (Lombardia) nie osiąga porównywalnej jakości.
Barolo DOCG i Komuny
Barolo — DOCG od 1980; 11 komun, 181 MGA (Menzioni Geografiche Aggiuntive). Min. 38 miesięcy dojrzewania (18 w drewnie); Riserva: 62 miesiące. La Morra — elegancja (Brunate, Cerequio). Barolo — legendarny Cannubi. Castiglione Falletto — równowaga (Monprivato, Villero). Serralunga d'Alba — najpotężniejsze (Vigna Rionda, Francia). Monforte d'Alba — strukturalne (Bussia, Ginestra). Zachód = elegancja; wschód = moc.
Barbaresco DOCG
Cztery komuny: Barbaresco (Asili, Rabajà), Neive (Gallina, Santo Stefano), Treiso (Pajorè). Min. 26 miesięcy dojrzewania. Angelo Gaja uczynił Barbaresco światowo znanym. Produttori del Barbaresco — najlepsza spółdzielnia we Włoszech z dziewięcioma single-vineyard Riserva.
Tradycja vs Nowoczesność
"Wojny Barolo" lat 80-90.: tradycjonaliści (maceracja 30-60 dni, duże beczki slavońskie — botti) vs moderniści (8-15 dni, małe francuskie barriques). Dziś większość na pragmatycznym środku. Najbardziej szanowani: Giacomo Conterno (Monfortino — być może najpotężniejsze włoskie wino), Bruno Giacosa, Bartolo Mascarello, Giuseppe Rinaldi. G.D. Vajra, Sandrone — z modernistycznych korzeni ku terroir.
Roczniki i Kuchnia
2010 — jeden z wielkich roczników (30-50 lat). 2016 — rocznik dekady. 2019 — bogatszy, przystępniejszy. Młode Barolo — 2-4h dekantacja; starsze — 30-60 min. Serwować w 16-18°C.
Tajarin (makaron z 30-40 żółtkami) z masłem i szałwią lub białymi truflami z Alba — kanoniczne parowanie. Agnolotti del plin, brasato al Barolo, ser Castelmagno. Do trufli wybierz Barolo z min. 8-10 lat.


