Oorsprong en geschiedenis
Gamay is het druivenras dat synoniem staat met Beaujolais, de charmante wijnstreek ten zuiden van Bourgondië. DNA-analyse heeft aangetoond dat het een kruising is van Pinot Noir en Gouais Blanc — waardoor het een halfzus van Chardonnay is. De druif werd in 1395 door hertog Filips de Stoute uit Bourgondië verbannen ten gunste van de "edeler" Pinot Noir, waarna Gamay zijn definitieve thuisland vond in de granietbodens van Beaujolais. Vandaag beleeft Gamay een hernieuwde waardering dankzij het cru-Beaujolais-fenomeen.
Wijngebieden
Beaujolais in Frankrijk is verreweg het belangrijkste wijngebied voor Gamay, met tien cru-dorpen — Morgon, Fleurie, Moulin-à-Vent, Côte de Brouilly, Brouilly, Chénas, Chiroubles, Juliénas, Saint-Amour en Régnié — die de meest serieuze wijnen produceren. De Loire-vallei verbouwt Gamay voor Touraine Gamay en blends. In Zwitserland is Gamay een belangrijke druif, vooral in de Wallis (Valais) waar het wordt gemengd met Pinot Noir voor de traditionele Dôle. Bescheiden aanplantingen bestaan in Oregon en Australië.
Wijnkenmerken
Gamay produceert lichte tot medium-bodied wijnen met een helder, doorschijnend robijnrood. De neus is onweerstaanbaar fris: rode kers, framboos, banaan (in de Nouveau-stijl door koolzuurmaceratie), pioen en een vleugje kruidige peper. In de mond biedt het sappige vrucht, lichte tannines, levendige zuurgraad en een verfrissende lichtheid. De cru-Beaujolais-wijnen van Morgon en Moulin-à-Vent tonen echter meer structuur, diepte en rijpingspotentieel, soms vergelijkbaar met fijne Bourgogne.
Spijscombinaties
De lichte, fruitige aard van Gamay maakt het een veelzijdige spijswijn die ook licht gekoeld kan worden geserveerd. Charcuterie, pâté, terrines en Franse bistrogerechten zijn klassieke combinaties. Gevogelte — gebraden kip, kalkoen, eend — past uitstekend. Lichte pasta's, pizza, quiche en eenvoudige grillen werken goed. De cru-Beaujolais-wijnen kunnen zwaardere gerechten aan, zoals varkensgebraden en lam. Gamay is een van de weinige rode wijnen die goed past bij vis — vooral zalm en tonijn.
Opmerkelijke wijnen
- Marcel Lapierre Morgon (Beaujolais) — icoon van de natuurlijke wijnbeweging
- Jean Foillard Côte du Py Morgon (Beaujolais) — terroir-gedreven Gamay van uitzonderlijke diepte
- Yvon Métras Fleurie (Beaujolais) — etherische elegantie
- Château du Moulin-à-Vent (Beaujolais) — de meest Bourgogne-achtige Gamay